Manastir Blagoveštenje Trnavsko
Manastir kod Čačka, u selu Trnava na vrelu istoimene reke i obroncima Jelice. Po predanju zadužbina Nemanjića, a u istoriji poznat kao mesto gde je 1814. izbila Hadži-Prodanova buna.
Manastir Blagoveštenje Trnavsko nalazi se u selu Trnava kod Čačka, na samom vrelu reke Trnave, na severnim obroncima planine Jelice. Posvećen je Blagovestima — Blagoveštenju Presvete Bogorodice. Pripada Eparhiji žičkoj i danas je muški manastir.
Nastanak i obnove
Po predanju, manastir je podignut u 13. veku, u doba Nemanjića; kao ktitor se pominje kralj Stefan Uroš I. Današnja crkva sagrađena je na temeljima starijeg hrama, a obnavljana je 1554. i 1837. godine, kada je dobila oblik koji je uglavnom sačuvan do danas.
Hadži-Prodanova buna
Najvažniji događaj u istoriji manastira zbio se 1814. godine. Neposredan povod za bunu bio je sukob između Srba i Turaka kod manastira Trnave, koji su organizovali iguman Pajsije i Mihailo, brat hadži Prodana. Na čelo pokreta stao je Hadži Prodan Gligorijević, a ustanak je trajao od 26. septembra do 18. oktobra 1814. i zahvatio je Požešku, Kragujevačku i Jagodinsku nahiju.
Bio je to jedan od prvih oružanih otpora osmanskoj vlasti posle Prvog srpskog ustanka, a u njemu su učestvovali i monasi manastira. Posle pobede ustanika kod Knića borci su se razišli kućama, a hadži Prodan je prebegao u Austriju. Odmazda je bila teška: iz pobunjenih nahija odvedeno je oko 300 uglednih ljudi u Beograd, gde su pogubljeni.
Živopis i zaštita
Konzervatorskim radovima u crkvi otkriveni su samo fragmenti starog živopisa, koji svedoče o nekada bogatije oslikanoj unutrašnjosti. Manastir je zaštićen kao spomenik kulture; nadležna ustanova je Zavod za zaštitu spomenika kulture u Kraljevu.
Manastir danas
Manastir je aktivan i okuplja vernike iz čačanskog kraja i šire. Nalazi se oko 6 km od Čačka, u mirnom ambijentu podno Jelice, uz izvorište Trnave.