Manastir Tumane

Manastir Tumane nalazi se desetak kilometara od Golupca, u podnožju golubačkih planina, na levoj obali Tumanske reke. Pripada Braničevskoj eparhiji i jedan je od značajnijih manastira istočne Srbije.

Po predanju, manastir je zadužbina Miloša Obilića. Prema hagiografskom kazivanju, pustinjak Zosim — monah sinajit koji je u drugoj polovini 14. veka živeo sam u kamenoj pećini na ovom mestu — bio je slučajno ranjen strelom tokom lova Miloša Obilića, koji je tada upravljao Braničevskom oblašću. Miloš je teško ranenog Zosima odneo u svoj dvor, gde je svetitelj preminuo. Na mestu njegove smrti Miloš je podigao manastir, posvećen Svetom arhistratigu Mihailu. U pisanim izvorima manastir se prvi put pominje u osmanskom popisu iz 1572/1573. godine.

Manastir je obnovljen 1797. godine, a oštećen u zemljotresu 1879. Sadašnja crkva, posvećena Svetom arhangelu Gavrilu, podignuta je 1924. godine u srpsko-vizantijskom stilu. Kompleks čine crkva, dva konaka i isposnica sa kapelom.

Mošti Prepodobnog Zosima Tumanskog otkrivene su 8. avgusta 1936. godine i od tada počivaju u crkvi manastira. Narodni izvori beleže mnogobrojna čudotvorna iscelenja od teških bolesti, zbog čega je manastir stekao naziv "Ostrog na Dunavu". Dokumentarni film "Čudotvorac tumanski" snimljen je 2022. godine.

Od 2014. godine Tumane funkcioniše kao muški manastir. Zoo-park u sklopu manastirskog kompleksa upotpunjuje ponudu za posetioce.