Manastir Tumane

Manastir Tumane nalazi se desetak kilometara od Golupca, u podnožju golubačkih planina, na levoj obali Tumanske reke. Pripada Braničevskoj eparhiji i jedan je od najznačajnijih manastira istočne Srbije.

Predanje i osnivanje

Po predanju, manastir je zadužbina Miloša Obilića. Pustinjak Zosim — monah sinajit koji je u drugoj polovini 14. veka živeo sam u kamenoj pećini na ovom mestu — bio je slučajno ranjen strelom tokom lova Miloša Obilića, koji je tada upravljao Braničevskom oblašću. Miloš je teško ranenog Zosima odneo u svoj dvor, gde je svetitelj preminuo. Na mestu njegove smrti Miloš je podigao manastir, posvećen Svetom arhistratigu Mihailu. U pisanim izvorima manastir se prvi put pominje u osmanskom popisu iz 1572/1573. godine.

Arhitektura i istorija

Manastir je obnovljen 1797. godine, a znatno oštećen u zemljotresu 1879. Sadašnja crkva, posvećena Svetom arhangelu Gavrilu, podignuta je 1924. godine u srpsko-vizantijskom stilu. Kompleks čine crkva, dva konaka, isposnica sa kapelom — pećina u kojoj je živeo i preminuo Prepodobni Zosim — i manastirska česma čija se voda smatra lekovitom. Hram slavi Aranđelovdan (21. novembra).

Mošti i čuda

Mošti Prepodobnog Zosima Tumanskog otkrivene su 8. avgusta 1936. godine i od tada počivaju u crkvi manastira. Narodni izvori beleže mnogobrojna čudotvorna iscelenja od teških bolesti, zbog čega je manastir stekao naziv „Ostrog na Dunavu". Hodočašća su posebno brojna na Aranđelovdan i na dan prenosa moštiju. Dokumentarni film „Čudotvorac tumanski" snimljen je 2022. godine.

Poseta

Od 2014. godine Tumane funkcioniše kao muški manastir. U sklopu kompleksa nalazi se i zoo-park sa raznim životinjskim vrstama, što privlači porodice sa decom. Manastirska česma dostupna je svim posetiocima. Manastir je otvoren za posetioce tokom cele godine; preporučuje se umeren dresscode pri ulasku u crkvu.