Manastir Kumanica

Crkva posvećena Svetom Arhanđelu Mihailu, nastala je najverovatnije u XIV veku i predstavlja izuzetno poštovano kultno svetilište. Pominje se u XV, XVI i XVII veku, kada je bila jedan od kultnih i duhovnih centara u Srednjem Polimlju. Zapusteo je najverovatnije u XVIII veku, kada su iz njega odnete mosti Svetog Haralampija i episkopa Grigorija.

U nauci je poznat po Kumaničkom jevanđelju koje je 1604. godine priložio jeromonah Zaharije. Ovaj rukopis je nastao početkom XVI veka. Ilustracije četvorojevanđelja potiču iz XIV i XV veka i izuzetne su lepote.

Portreti jevanđelista, vrhunska dela umetnosti XIV veka, umetnuta su u mlađi rukopis, koji je ukrašen u XVI veku. Pravo obilje fragmenata fresaka, mogu se vezati za XVI vek, kada je očevidno došlo do prosperiteta manastira, a možda i do spomenute obnove. Arheološki nalazi ukazuju da crkva nije gorela i da se iz nama nepoznatih razloga zarušila. U tom stanju ostala je sve do početka 2000. godine, kada je Muzej u Prijepolju pokrenuo projekat obnove, kojim je 2001. godine crkva u potpunosti rekonstruisana.

Kumanica je jedan od retkih srednjovekovnih manastira kome poštovanje vekovima ukazuju i pripadnici drugih veroisposvesti, pre svega muslimani, koji ga kao i pravoslavni Srbi, vezuju za moći izlečenja i isceljenja, koja su se tokom njegove duge istorije ovde i dešavala.

Do obnovljenog manastira Kumanica dolazi se magistralnim putem od Prijepolja prema Bijelom Polju, na ulazu u limski kanjon, koji povezuje most od koga se na udaljenosti od oko 300 m nalazi manastir.