Veliko Gradište

Opština Veliko Gradište nalazi se u severoistočnom delu Srbije i pripada Podunavskom regionu ( Braničevski okrug ). Prostire se na površini od 344km. Na teritoriji opštine živi oko 28. 000 stanovnika u 26 naselja.

Na severu je opština omeđena Dunavom koji je u dužini od 20 km razdvaja od susedne Rumunije.

Sedište opštine je Veliko   Gradište koje sa oko 6.500 stanovnika predstavlja administrativni, privredni i kulturni centar.

Veliko Gradište se na zapadu graniči sa opštinom Malo Crniće, na jugoistoku sa opštinom Kučevo, a na istoku sa opštinom Golubac.

Na 120 km od Beograda između dve najpoznatije srednjevekovne tvrđave na toku Dunava kroz srbiju, Rama i Golupca, na ušću Peka u Dunav, nalazi se Veliko Gradište.
Biser ovog grada je Srebrno jezero. Uređene plaže, dobar smeštaj, predivni restorani pružaju sve što je potrebno za fantastičan odmor. Zbog obilja ribe nazivaju ga rajem za ribolovce. Skijanje na vodi, jedrenje, vožnja kajakom ili biciklom, izazov su za poklonike aktivnog odmora. Profesionalnim sportistima i rekreativcima na raspolaganju su tereni za odbojku, fudbal, košarku, tenis. . .

Klima je ovde umereno kontinentalna, sa dugim toplim letima. Turističku destinaciju XXI veka, Srebrno jezero, koju još nazivaju i srpsko more, na samo 3 km. od Velikog Gradišta, tokom jula i avgusta poseti više od 100 000 turista.

ISTORIJAT

Urbana istorija Velikog Gradišta počinje od kraja I veka nove ere, kada su Rimljani pokorili teritoriju Tračkog plemena Pikenza. Tu su podigli Kastrum -značajno vojno utvrđenje i civilno naselje Pinkum koje je ime dobilo po reci Pinkus – današnji Pek.
Ovaj grad bio je značajno mesto pod direktnom upravom cara Hadrijana.

Pod slovenskim imenom Veliko Gradište prvi put se pominje u Ravaničkoj povelji 1381.g.
Pre mnogih gradova u Srbiji dobija poštu, telegraf i parobrodsku stanicu kao i školu gimnaziju, biblioteku,   štampariju    i    prvu hidrocentralu.

U centralnom delu grada nalazi se zgrada Opštine ranije Sreskog načelstva koja sa crkvom, gimnazijom i bibliotekom čini okosnicu lepo oblikovanog trga. Nekada je na trgu bila vaga gde se merila roba za izvoz u Beč i Peštu, pa se i danas ovaj trg zove Žitni Trg.

Zgrada Gimnazije podignuta je 1930.g. u srpsko – vizantjskom stilu po projektu Petra Jovanovića. Posebnu arhitektonsku vrednost za Veliko Gradište predstavlja zgrada biblioteke zadužbina Save Ž. Obradovića i njegove žene Kate.

Zgrada carinarnice sagrađena je na mestu nekadašnje ćumurkane, 1890.g., u klasičnom stilu sa elementima renesanse i baroka.

Srce velikogradištanskog pejsaža predstavlja park podignut 1908.g. u blizini dunavskog keja, odmah iza glavnog trga. U njemu dominira nekoliko kulturno – istorijskih spomenika.