Selo Babe

Selo Babe leži u opštini Sopot, u podnožju planine Kosmaj, na nadmorskoj visini od oko 270 metara i samo 50 km od Beograda. Uprkos blizini prestonice, ovo malo podkosmajsko selo čuva slojeve istorije koji sežu do rimskog doba, ali i miran podkosmajski ambijent zbog kog je pogodno za kratak izlet iz Beograda.

Rimski rudnici i poreklo naziva

Čitav pojas oko Kosmaja bio je od 1. do 4. veka važan rudarski kraj Rimskog carstva. U okolini Baba, Stojnika i Guberevca eksploatisane su rude olova, srebra i gvožđa, a kosmajski rudnici posebno se izdvajaju u 3. veku. Prema predanju, administracijom rudnika upravljao je rimski prokurator Babenije, pa se s njegovim imenom povezuje i naziv sela.

Na ataru sela i danas se pominju tragovi stare eksploatacije rude: šljaka, ostaci topioničkih mesta i rudarskih nekropola koje su tokom 20. veka istraživali stručnjaci Narodnog muzeja u Beogradu. Zato Babe nisu samo seoska tačka na mapi Kosmaja, već deo šire arheološke priče o antičkom rudarstvu u Srbiji.

Vodopad Pruten

Najpoznatija prirodna atrakcija sela je vodopad Pruten, skriven u šumovitom predelu pod Kosmajem. Mesto je povezano sa starim rudarskim kompleksom i rimskim postrojenjima za preradu rude, pa obilazak vodopada ima i prirodnu i istorijsku dimenziju. Staza do vodopada vodi kroz miran zeleni krajolik, zbog čega je Pruten dobar izbor za laganu šetnju, fotografisanje i predah od gradske gužve.

Crkvine — srednjovekovna crkva

Na lokalitetu Crkvine, u ataru sela Babe, nalaze se ostaci srednjovekovne crkve. Tokom 2002. godine sprovedena su arheološka istraživanja kojima je lokalitet sagledan u celini. Predanje ga vezuje za vreme despota Stefana Lazarevića, a obnova crkve na starim temeljima dala je ovom mestu novo versko i memorijalno značenje.

Babe danas

Babe su malo podkosmajsko naselje u beogradskoj opštini Sopot; prema popisu iz 2022. godine selo ima nešto više od 300 stanovnika. U samom selu i okolini poseta se najčešće kombinuje sa obilaskom Kosmaja, manastira Tresije, Nemenikuća i drugih mesta sopotskog kraja. Najlepše ga je obići u proleće ili jesen, kada su šumske staze prijatne za pešačenje, a vidikovci oko Kosmaja najprohodniji.

Poseta

Za jednodnevni izlet iz Beograda Babe su posebno zanimljive posetiocima koji vole mirna sela, šetnju kroz prirodu i lokalitete sa slojevitom istorijom. Za obilazak ponesite udobnu obuću, vodu i malo vremena za skretanje sa glavnog puta: upravo su ti tihi detalji, vodopad, šuma i tragovi starog rudarstva, ono po čemu se Babe pamte.