Manastiri u Okolini Valjeva

Valjevski kraj poznat je po manastirima smeštenim uz reke, u klisurama i među šumovitim brdima. Najbliže Valjevu nalaze se Ćelije, Lelić i Jovanja, dok je Pustinja nešto dalje, u klisuri Jablanice. Ove svetinje čuvaju slojevito nasleđe kraja, od srednjovekovne arhitekture i fresaka do života i dela svetitelja 20. veka.

Manastir Ćelije

Manastir Ćelije nalazi se oko šest kilometara jugozapadno od Valjeva, na levoj obali reke Gradac. Posvećen je Saboru Svetih Arhangela Mihaila i Gavrila. Tačno vreme nastanka nije pouzdano utvrđeno, ali se njegovi počeci vezuju za srednji vek.

Ćelije su najpoznatije kao mesto u kome je dugo živeo i radio Sveti Justin Ćelijski, teolog i arhimandrit. Njegove mošti počivaju u manastirskoj crkvi, zbog čega Ćelije posećuju vernici i ljudi zainteresovani za savremenu pravoslavnu misao. Položaj uz Gradac pruža i priliku da se poseta spoji sa boravkom u prirodi.

Manastir Lelić

U selu Lelić, južno od Valjeva, nalazi se manastir posvećen Svetom Nikolaju, zadužbina Svetog vladike Nikolaja Velimirovića i njegovog oca. Vladika Nikolaj rođen je u Leliću, a njegove mošti prenete su iz Sjedinjenih Američkih Država i počivaju u manastirskom hramu.

Lelić i Ćelije često se obilaze zajedno: oba manastira vezana su za istaknute duhovnike novije srpske istorije, a nalaze se u istom delu valjevskog kraja. Za tačno vreme bogosluženja i posete proverite obaveštenja manastira.

Manastir Jovanja

Jovanja je još jedna važna svetinja u neposrednoj okolini Valjeva koju vredi dodati planu obilaska. Nalazi se oko sedam kilometara od grada, u klisuri reke Jablanice, na putu prema Poćuti i Bajinoj Bašti. Manastirska crkva posvećena je Rođenju Svetog Jovana Krstitelja.

Mirno okruženje uz reku čini Jovanju lepom stanicom na putu ka Pustinji. Prema predanju koje beleži Eparhija valjevska, Jovanja se pominje i u priči o trojici braće koji su podigli tri crkve u ovom kraju.

Manastir Pustinja

Manastir Pustinja nalazi se u klisuri reke Jablanice, kod sela Poćuta, oko 20 kilometara jugozapadno od Valjeva. Posvećen je Vavedenju Presvete Bogorodice i smatra se najstarijom svetinjom Eparhije valjevske. Pretpostavlja se da potiče s kraja 13. veka, mada se njegovo poreklo ne može utvrditi sa potpunom sigurnošću.

Posebnu vrednost imaju freske iz 17. veka, među kojima se ističu živopis iz 1622. godine i radovi zografa Jovana i Nikole. Manastir je okružen prirodom Pustinjske klisure, pa se doživljaj kulturnog nasleđa ovde prirodno povezuje sa izletom kroz dolinu Jablanice.

Još svetinja u širem kolubarskom kraju

Ako imate više vremena, u širi obilazak možete uključiti manastir Bogovađu, u istoimenom selu kod Lajkovca. Posvećen je Svetom Georgiju, a vezuje se i za Hadži-Ruvima i događaje iz vremena Prvog srpskog ustanka. U manastirskom kompleksu čuvaju se vredni predmeti i rukopisi.

Vredi pomenuti i manastir Dokmir, posvećen Vavedenju Presvete Bogorodice, u tamnavskom kraju. Njegov hram potiče s kraja 14. ili početka 15. veka. Bogovađa i Dokmir nisu u samom Valjevu, ali su dobre dopune putovanju kroz Kolubarski okrug.

Predlog za obilazak

Za kraći izlet iz Valjeva možete obići Ćelije i Lelić. Za celodnevnu rutu dodajte Jovanju i nastavite prema Pustinji, uz proveru stanja puta i vremena potrebnog za vožnju. Bogovađu i Dokmir planirajte kao zaseban izlet kroz širi kolubarski kraj.

Manastiri su aktivne bogomolje. Poštujte kućni red, primereno se obucite i proverite unapred da li su crkva i kompleks otvoreni za posetioce. Vreme bogosluženja i pravila posete mogu se menjati.